Odzież na komunię

W starożytności komunia św. była po raz pierwszy udzielana zaraz po przyjęciu chrztu, nawet niemowlętom (pod postacią wina). Praktyka ta jest kontynuowana w Kościołach wschodnich. W Kościele łacińskim z biegiem czasu zaprzestano stosować tę praktykę i zaczęto dopuszczać do komunii św. dzieci posiadające już pewną świadomość tego czym jest Eucharystia. O dojrzałości dziecka decydowali rodzice wraz z księdzem. W 1215 roku Sobór laterański IV określił, że każdy chrześcijanin po dojściu do używania rozumu powinien przynajmniej raz w roku (na Wielkanoc) po spowiedzi i odprawionej pokucie przystąpić do komunii, co kilka wieków później potwierdził Sobór trydencki, wyklinając z Kościoła tych, którzy twierdzą inaczej[c][8]. Dodatkowo Ojcowie Soboru potępili pogląd mówiący, że dzieciom nieposiadającym używania rozumu potrzebna do zbawienia jest komunia święta.

Za względu na to, że w późnym średniowieczu pobożność adoracyjna zaczynała wypierać sakramentalne przyjmowanie Ciała Pańskiego[13], Sobór laterański IV nakazał, aby wierni, którzy osiągnęli wiek rozeznania (używania rozumu), przystępowali do komunii św. przynajmniej raz w roku. Ów wiek rozeznania był przeważnie definiowany jako wiek, w którym dziecko potrafi odróżnić, co jest uczciwe, od tego, co uczciwe nie jest, a w kwestii wiary odróżnia zwykły chleb od Chleba Eucharystycznego. Wiek, od którego powstaje obowiązek przystępowania do komunii św. w następujący sposób definiował św. Tomasz z Akwinu:

Pierwsza komunia święta – uroczystość katolicka, w której podczas mszy wierni po raz pierwszy przyjmują Eucharystię, czyli zgodnie z wyznawaną przez siebie wiarą prawdziwe ciało i krew Chrystusa pod postacią chleba. Do pierwszej komunii świętej Kościół dopuszcza wiernych, którzy znają podstawowe prawdy wiary i rozumieją dokonującą się na mszy świętej transsubstancjację. Pierwsza komunia święta jest ważnym wydarzeniem nie tylko dla przyjmujących i ich rodzin, lecz również dla całej wspólnoty parafialnej.

Podczas uroczystości I komunii św. można wyróżnić następujące punkty: Msza (rano) przywitanie dzieci przed kościołem; błogosławieństwo dzieci przez rodziców (jeśli takowego nie było wcześniej w domu); pokropienie wodą święconą; procesja wejścia i po przybyciu do ołtarza kapłan rozpoczyna mszę; dzieci lub ich rodzice odczytują czytania i wykonują przypisany śpiew; po kazaniu odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych; modlitwa wiernych (dzieci lub ich rodzice); dzieci przynoszą dary ofiarne; do komunii dzieci przystępują jako pierwsze; pieśń dziękczynna w wykonaniu dzieci; życzenia; błogosławieństwo; procesja wyjścia. Nabożeństwo popołudniowe połączone zazwyczaj z wręczeniem prezentów komunijnych i wspólnym zdjęciem.

Uroczystość pierwszej komunii świętej obejmuje przedpołudniową mszę św. oraz nabożeństwo popołudniowe, po którym według zwyczajów parafialnych są rozdawane pamiątki pierwszokomunijne oraz robione wspólne zdjęcie. Zazwyczaj zdjęcia może wykonywać tylko akredytowany (tzn. posiadający licencję na robienie zdjęć podczas liturgii) fotograf.